Duurzaamheid

Het KVGO beschouwt maatschappelijk verantwoord ondernemen als dé standaard voor ondernemen in deze eeuw. Bij maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) staat duurzaamheid voorop.

Dat gaat verder dan het zoeken en vinden van milieusparende mogelijkheden. Het raakt de complete bedrijfsvoering en alle spelers: de opdrachtgevers, de leveranciers, de medewerkers en uiteindelijk de maatschappij.

MVO houdt voor het KVGO meer in dan een goed voornemen dat elk jaar opnieuw herhaald wordt. Het gaat om concrete stappen; om daadwerkelijke verbeteringen. Om die inspanningsverplichting formeel te bevestigen ondertekende het KVGO in 2010 een partnerschapovereenkomst met MVO Nederland.

Duurzaamheidskringen
Bij het verduurzamen van de bedrijfstak springen de duurzaamheidskringen in het oog. Daarvan zijn er door het hele land tien actief. Het KVGO voert de regie, de duurzaamheidskringen worden ondersteund door Stimular en lokale overheden.

Duurzaamheidskringen bestrijken een breder terrein dan duurzaamheid alleen. Aan bod komen verantwoord ondernemen, verantwoord werken en uiteindelijk de zorg voor onze aarde. De aanpak binnen de verschillende kringen verschilt, maar het startpunt is vrijwel altijd onderzoek naar de mogelijkheden om de uitstoot van CO2 te verminderen en tegelijkertijd de bedrijfskosten omlaag te brengen.

Hiervoor is de Milieubarometer een goed hulpmiddel. De leden van de kring meten het effect van hun inspanningen door jaarlijks de Milieubarometer in te vullen en de milieucijfers, bijvoorbeeld het energieverbruik per kilogram drukwerk, onderling te vergelijken.

Calculator
Duurzaamheid is ook het leidend thema bij het beslag dat producten en productie leggen op schaarse grondstoffen. In 2011 lanceerde het KVGO, samen met een aantal Europese partners binnen het ClimateCalc consortium, de CO2-voetafdrukcalculator. Met dit instrument kunnen ondernemingen via een rekenmodule op het web hun eigen koolstofvoetafdruk of die van hun producten berekenen. Vervolgens zijn acties mogelijk om deze uitstoot terug te brengen of te compenseren.

Werken in de keten
Grafische producten zijn complex en komen tot stand in een lange productiekolom. Het is zonde als de inspanningen van de één teniet gedaan zouden worden door een ander, doordat er gaten in deze productieketting vallen. Een ketenbrede aanpak staat voorop. Alle bij de productie, distributie en handel betrokken partijen kunnen een bijdrage leveren aan de verdere verduurzaming van de eindproducten van papier en karton.

Samenwerking, afstemming en uitwisseling van kennis zijn essentieel. De spelers in de communicatiebranche nemen hun verantwoordelijkheid. De producenten van platen en inkt en de handelshuizen spannen zich in om de klassieke grafische industrie toekomstbestendig te houden.

Maar de inspanningen gaan verder dan drukker, nabewerker en transporteur. Het geldt ook de ontwerper, de uitgever en de papiergroothandel. Het KVGO werkt daartoe binnen Papier en Karton.nl onder andere samen met de Koninklijke VNP, de Vereniging van Nederlandse papier- en kartonfabrieken en het Nederlands Uitgeversverbond (NUV).

Het KVGO vraagt van overheden een kritische houding. Zo ligt er op Europees niveau en binnen de Nederlandse overheid een eenzijdige focus op het propageren van elektronisch factureren. De overheden stellen dat deze manier van factureren doelmatiger is plus dat er milieuvoordelen zijn te realiseren. De eerste stelling is niet onderbouwd, de tweede pertinent onjuist.

De grafische keten reduceerde, onder andere door de aanplant van bomen, de hoeveelheid CO2-uitstoot. Ook is de keten koploper is in het efficiënt inzetten van energie en hergebruik van grondstoffen.

Al jaren scoort Nederland uitstekende cijfers bij het hergebruik van oudpapier en karton. In 1993 sloot het KVGO de eerste milieubeleidsovereenkomst met de overheid. Ook op het gebied van het gebruik van papier, de vermindering van de uitstoot van CO2 en van vluchtige organische stoffen, sloot het KVGO convenanten met de overheid. Een verantwoord milieubeleid past binnen de opdracht die ondernemers zich stellen om duurzaam te ondernemen.

Arbeidsomstandigheden
Veel tijd en energie is geïnvesteerd in het verbeteren van de arbeidsomstandigheden binnen bedrijven. Deze inspanningen vinden hun weerslag in de actuele Arbocatalogus Grafimedia. Samen met FNV Kiem, CNV Media, De Unie en ZSO ontwikkelde het KVGO in nauw overleg met de Arbeidsinspectie regels en afspraken die het werk binnen het bedrijf veilig en gezond maken.

Bovendien is er voor werkgevers een breed assortiment aan digitale instrumenten beschikbaar. Zo kunnen zij de vernieuwde Risico Inventarisatie & Evaluatie versie 3 (RI&E3) downloaden, net zoals gereedschap dat helpt oplosmiddelen in offset en zeefdruk verder terug te dringen.

Om werknemers en werkgevers er toe aan te zetten meer en beter te bewegen, werkt het KVGO samen met het Nederlands Instituut voor Sport en Bewegen (NISB). Deze geeft advies en tips geven voor een ‘bewegende leefstijl’. Ondernemers kunnen bij NISB aankloppen voor tips en ideeën, brochures, checklists en andere hulpmiddelen om bewegen bij hun medewerkers – en bij de werkgever zelf uiteraard – te stimuleren. Bovendien kan een team van het NISB bij het bedrijf langskomen om zoveel mogelijk medewerkers in beweging te krijgen.

Groene energie
Bij de gezamenlijke inkoop van energie is door het KVGO ingezet op groene stroom. KVGO-leden die hun elektriciteit en gas inkopen bij de SEI, de Stichting Energie Inkoop, profiteren niet alleen van concurrerende prijzen, maar draaien ook volledig op gegarandeerde groene stroom. De SEI sluit voor groot- en kleinverbruikers in de branche contracten af voor de levering van energie die tot drie jaar doorlopen.

Dat voorkomt niet alleen grote schommelingen in de kosten, maar maakt het mogelijk eisen te stellen. Zo werken de SEI en de huidige leverancier Essent strategisch samen. Daarbij gaat het vooral om duurzaamheid, zowel bij het opwekken van energie als bij het gebruik binnen de bedrijven. De leidraad daarbij is dat de duurzaamste energie de energie is die je niet gebruikt.

Het KVGO vraagt op dit vlak van de overheid om consistentie van beleid. De overheid maakte met brancheorganisaties afspraken om tot een aanzienlijke daling van het verbruik van energie te komen. Scans bij grafische bedrijven en het uitwerken van ‘beste voorbeelden’ zouden inhoud geven aan deze Meerjarenafspraak Energie. Vlak voor het programma van start ging trok de overheid zich als partner en belangrijke financier terug.

Norm
Om te controleren of alle goede voornemens in de praktijk worden gebracht is door de Stichting Certificatie Grafimedia Branche (SCGM) in nauwe samenspraak met het KVGO en bedrijven uit de branche een bedrijfsspecifieke MVO-norm ontwikkeld. De ondernemingen, variërend van een multinational tot een klein grafisch bedrijf, hebben er mede voor gezorgd dat de norm voor praktisch elk bedrijf in de sector toepasbaar is.